ΜΟΣΤΑΡ – ΠΟΛΗ ΒΓΑΛΜΕΝΗ ΑΠΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ / MOSTAR – FAIRYTALE CITY

H πόλη Μόσταρ είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.
Ξαφνικά, ενώ έχεις περάσει την άχαρη μοντέρνα πόλη με τα καταπράσινα πάρκα και τις παρακμιακές σοβιετικού τύπου πολυκατοικίες που έχουν πολλές ακόμη σημάδια από θραύσματα βομβών και ριπών πολυβόλων, ενώ έχεις περάσει ερειπωμένα μισογκρεμισμένα ιστορικά κτίρια, βρίσκεσαι σε έναν εντελώς ξεχωριστό τόπο.
Περπατάς στο πλακόστρωτο και χαζεύεις σπίτια, μαγαζάκια, κήπους, καφενέδες, καλλιτέχνες, σουβενίρ ανάκατα, μυρωδιές από κεμπάπ στα κάρβουνα, και ένα πολύχρωμο πλήθος τουρίστες κάθε εθνικότητας. Για όλα αυτά αποκαλείται « το διαμάντι» της Βοσνίας.

The city of Mostar is one of the most popular destinations in Bosnia and Herzegovina.
Suddenly, after passing through the dreary modern city with its lush green parks and the dilapidated Soviet-style apartment blocks still bearing many traces of bomb fragments and machine-gun fire, and after seeing ruined, half collapsed historic buildings, you find yourself in a completely unique place.
You walk on the cobblestones, admiring the houses, little shops, gardens, cafés, artists, souvenirs scattered everywhere, the smells of charcoal grilled kebabs, and a colorful crowd of tourists of every nationality. For all this, it is called ‘the diamond’ of Bosnia.

Το Μόσταρ βρίσκεται στο νότιο τμήμα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, περίπου 100 χλμ. από το Σεράγεβο και περίπου 2 ώρες από το Ντουμπρόβνικ της Κροατίας.
Το όνομά της η πόλη το πήρε από την γέφυρα Stari Most και τους δύο πύργους στις άκρες της, που ονομάζονται mostari (φύλακες της γέφυρας).
Η περιοχή του Μόσταρ κατοικήθηκε από τα ρωμαϊκά χρόνια. Στα μεσαιωνικά χρόνια, δύο όχθες του ποταμού Neretva συνδέθηκαν με την ξύλινη γέφυρα.
Ο οικισμός βρισκόταν στην εμπορική διαδρομή από την Αδριατική Θάλασσα προς την ηπειρωτική χώρα και αναπτύχθηκε ως τουρκικό διοικητικό κέντρο. Επί εποχής Τίτο, το Μόσταρ αναπτύχθηκε και έγινε μια από τις πιο σημαντικές πόλεις της περιοχής, αλλά η Παλιά Πόλη παρέμεινε η ίδια, με τη γοητευτική της ατμόσφαιρα.
Από τον Μάρτιο του 1992 το Μόσταρ βρίσκεται στην ανεξάρτητη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, ωστόσο δύο μήνες αργότερα, τον Μάιο του 1992, άρχισαν οι τρομερές μάχες του πολέμου. Ο πόλεμος τελείωσε το 1995 και ακόμα βλέπουμε πολλά απομεινάρια από αυτές τις τραγικές στιγμές.

Mostar is located in the southern part of Bosnia and Herzegovina, approximately 100 km from Sarajevo and about two hours from Dubrovnik in Croatia.
The city takes its name from the Stari Most bridge and the two towers at its ends, called mostari (guards of the bridge).
The area of Mostar has been inhabited since Roman times. In the medieval period, the two banks of the Neretva River were connected by a wooden bridge.
The settlement lay on the trade route from the Adriatic Sea to the interior and developed as an Ottoman administrative center. During Tito’s era, Mostar grew and became one of the most important cities in the region, yet the Old Town remained unchanged, with its charming atmosphere.
Since March 1992, Mostar has been part of independent Bosnia and Herzegovina, however, just two months later, in May 1992, the terrible battles of the war began. The war ended in 1995, and even today, many remnants of those tragic times are still visible.

Ένα από τα πιο διάσημα αξιοθέατα του Μόσταρ και της Βοσνίας είναι το Stari Most ή «Παλιά Γέφυρα». Η γέφυρα χτίστηκε μεταξύ 1557 – 1566 από τον τούρκο αρχιτέκτονα Hajrudin και αποτελεί παράδειγμα τυπικής ισλαμικής αρχιτεκτονικής και εξαιρετικής μηχανικής. Διασχίζει τον όμορφο ποταμό Νερέτβα (Neretva) και βρίσκεται στην καρδιά της ιστορικής παλιάς πόλης του Μόσταρ. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ωστόσο, η γέφυρα καταστράφηκε από τις κροατικές δυνάμεις, αλλά έκτοτε ξαναχτίστηκε σύμφωνα με τις ακριβείς αρχικές προδιαγραφές της.
Από το 2005 είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και προσελκύει χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο.

One of the most famous landmarks of Mostar and Bosnia is the Stari Most, or 'Old Bridge'. The bridge was built between 1557 and 1566 by the Turkish architect Hajrudin and is an example of typical Islamic architecture and remarkable engineering. It spans the beautiful Neretva River and is located in the heart of Mostar’s historic Old Town.
During the civil war, however, the bridge was destroyed by Croatian forces, but it has since been rebuilt according to its exact original specifications.
Since 2005, it has been a UNESCO World Heritage Site and attracts thousands of tourists every year.

 

Η πόλη του Μόσταρ είναι κάτι παραπάνω από το γραφικό Stari Most. Οι πέτρινοι δρόμοι της παλιάς πόλης είναι εξίσου γοητευτικοί. Η παλιά πόλη είναι μικρή αλλά αξίζει μια βόλτα στα λιγοστά καλντερίμια των δύο πλευρών του ποταμού Neretva. Εκεί θα βρούμε μικρά καταστήματα με σουβενίρ και καταστήματα για καφέ και φαγητό. Από το μεσημέρι ως τις βραδινές ώρες, οι δρόμοι γεμίζουν με ντόπιους και επισκέπτες που απολαμβάνουν τη βόλτα τους στα γραφικά σοκάκια.

The city of Mostar is more than just the picturesque Stari Most. The cobblestone streets of the Old Town are equally charming. The Old Town is small but worth a stroll along the few narrow lanes on both sides of the Neretva River. There, you will find small souvenir shops as well as cafés and restaurants. From midday to late evening, the streets fill with locals and visitors enjoying their walk through the picturesque alleys.

 

Το Παλιό Παζάρι Κουγιουτζιλούκ (Kujundžiluk) είναι το πιο γοητευτικό μέρος που θα βρούμε στο Μόσταρ. Είναι επίσης ένα από τα παλαιότερα μέρη της πόλης, που χρονολογείται από τα μέσα του 16ου αιώνα. Το Παζάρι με τα λιθόστρωτα δρομάκια ήταν το κέντρο του Μόσταρ, με πάνω από 500 εργαστήρια. Σήμερα το μέρος είναι πολύχρωμο, γεμάτο με πωλητές αναμνηστικών και με τουρίστες που κάνουν τις αγορές τους. Το παζάρι μπορεί να είναι λίγο μικρό αλλά μια βόλτα σε αυτό σίγουρα είναι μια μεγάλη απόλαυση.

The Old Bazaar Kujundžiluk is the most charming area you will find in Mostar. It is also one of the oldest parts of the city, dating back to the mid 16th century. The bazaar, with its cobblestone streets, was the center of Mostar, with over 500 workshops. Today, the area is colorful, filled with souvenir vendors and tourists doing their shopping. The bazaar may be small, but a stroll through it is certainly a great pleasure.

 

Το τουρκικό χαμάμ χτίστηκε προς το τέλος του 16ου-17ου αιώνα σε κλασική οθωμανική αρχιτεκτονική. Είναι το μοναδικό σε όλη την Ερζεγοβίνη. Το Σεβτζάν Σεχατζίν Χαμάμ δεν έχει παράθυρα, προκειμένου να προστατεύει τους πελάτες από αδιάκριτα βλέμματα, ενώ το φως μπαίνει στα δωμάτια από σημεία όπου έχουν τοποθετηθεί γυαλιά πάνω στους τρούλους. Αποτελείται από τρία δωμάτια: τον κεντρικό προθάλαμο, τον μεσαίο χώρο (το χλιαρό δωμάτιο) και τα λουτρά (το ζεστό δωμάτιο). Με τη βοήθεια της Γαλλίας και της Τουρκίας το χαμάμ επισκευάστηκε και σήμερα λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος.

The Turkish hammam was built towards the end of the 16th–17th century in classic Ottoman architectural style. It is the only one of its kind in all of Herzegovina. The Sevdžan Šehadžin Hammam has no windows in order to protect its clients from prying eyes, while light enters the rooms through glass installed in the domes. It consists of three rooms, the central antechamber, the middle room (the warm room), and the baths (the hot room). With the assistance of France and Turkey, the hammam was restored and today functions as an exhibition space.

 

Το εκπληκτικό τζαμί Koski Mehmed Pasha δεν είναι μόνο ένα αξιοθέατο, αλλά είναι επίσης ένα μέρος με την καλύτερη θέα του Stari Most. Το τζαμί χτίστηκε στις αρχές του 1600 από τους Οθωμανούς και σήμερα είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα τζαμιά της περιοχής. Υπάρχει μια μικρή χρέωση εισόδου που περιλαμβάνει την ανάβαση στον μιναρέ για πανοραμική θέα στη γέφυρα και μια βόλτα στην εξωτερική αυλή που προσφέρει επίσης εκπληκτική θέα.

The stunning Koski Mehmed Pasha Mosque is not only a landmark but also a place with the best view of Stari Most. The mosque was built in the early 1600s by the Ottomans and today is one of the best preserved mosques in the region. There is a small entrance fee, which includes climbing the minaret for a panoramic view of the bridge and a walk through the exterior courtyard, which also offers an amazing view.

 

O πύργος του Ρολογιού (Σάατ Κούλα) λέγεται ότι χτίστηκε το 1630. Αναφορά γίνεται για την ύπαρξη του πύργου το 1636, σε μια επιστολή του Ιμπραήμ Σαρίκ. Η Φατίμα Σαρίκ, η γυναίκα του Ιμπραήμ, ήταν εκείνη που έχτισε τον Πύργο του Ρολογιού, ύψους 15 μέτρων. Κατά τη διάρκεια του πολέμου υπέστη πολλές καταστροφές και αναστηλώθηκε το 1999.

The Clock Tower (Sahat Kula) is said to have been built in 1630. There is a reference to the tower’s existence in 1636, in a letter by Ibrahim Šarić. Fatima Šarić, Ibrahim’s wife, was the one who built the 15 meter high Clock Tower. During the war, it suffered extensive damage and was restored in 1999.

 

Στη δεξιά όχθη του Νερέτβα, βρίσκεται το μικρό γεφυράκι Κρίβα Κουπρίγια (Kriva Cuprija) ή «Στριμμένη Γέφυρα». Είναι παλαιότερη από το Stari Most και θεωρείται ότι ήταν δοκιμαστική για την μετέπειτα κατασκευή της μεγαλύτερης και πιο διάσημης γέφυρας. Έχει μόνο μία καμάρα που είναι σχετικά μικρή, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί παράδειγμα της τυπικής ισλαμικής αρχιτεκτονικής του 16ου αιώνα.

On the right bank of the Neretva River lies the small bridge Kriva Ćuprija, or ‘Bent Bridge. It is older than the Stari Most and is believed to have served as a test for the later construction of the larger and more famous bridge. It has only a single, relatively small arch, but it still stands as an example of typical 16th-century Islamic architecture.

 

Με εκκλησία αφιερωμένη στους Αγίους Πέτρο και Παύλο, το μοναστήρι όπως και ο καθολικισμός έχει μακρά ιστορία στην περιοχή, αν και οι καθολικοί έπρεπε να κρύβονται στην καθημερινότητά τους και να ακολουθούν τον κώδικα ενδυμασίας των μουσουλμάνων φορώντας ακόμη και φέσι προκειμένου να μη δίνουν στόχο στους άλλους. Το μοναστήρι των Φραγκισκανών είναι ένα από τα τελευταία μνημεία που κατασκευάστηκαν στο Μόσταρ προς στο τέλος της οθωμανικής περιόδου το 1866. Το μοναστήρι διαθέτει εξαιρετική βιβλιοθήκη με 50.000 τόμους, καθώς και αρχεία με 536 χειρόγραφα σε διάφορες γλώσσες. Το 1894 χτίστηκε νέο μοναστήρι που θεωρήθηκε το πιο συμπαγές κτίσμα της πόλης, το οποίο όμως επίσης καταστράφηκε στη διάρκεια του πολέμου, αλλά σήμερα έχει πλήρως αποκατασταθεί.

With a church dedicated to Saints Peter and Paul, the monastery as well as Catholicism has a long history in the region, although Catholics had to conceal their faith in daily life and follow the dress code of Muslims, even wearing a fez to avoid drawing attention. The Franciscan monastery is one of the last monuments built in Mostar, constructed at the end of the Ottoman period in 1866. The monastery houses an exceptional library with 50,000 volumes, as well as archives containing 536 manuscripts in various languages. In 1894, a new monastery was built, considered the most solid building in the city, it was also destroyed during the war but has since been fully restored.

 

Το Μόσταρ είναι επισκέψιμο όλο τον χρόνο αλλά η καλύτερη εποχή για να το επισκεφτεί κάποιος είναι η άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν η θερμοκρασία είναι ζεστή και ο καιρός λιγότερο βροχερός.

Mostar is visitable year-round, but the best time to visit is in spring and autumn, when the temperature is warm and the weather is less rainy.
 

Κείμενο – Φωτογραφία : Δημήτρης Καστανάρας

Text & Photography: Dimitris Kastanaras