ΣΠΗΛΑΙΟ ΑΛΙΣΤΡΑΤΗΣ – ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΜΟΡΦΟΤΕΡΑ ΣΠΗΛΑΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

 

Σε απόσταση 280 χιλιόμετρα από την Λάρισα και 50 χιλιόμετρα από τις Σέρρες, στη θέση Πετρωτό, βρίσκεται το σπήλαιο της Αλιστράτης. Ένα σπήλαιο που αποτελεί πόλο έλξης πολλών επισκεπτών, όχι μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από όλο τον κόσμο, καθώς θεωρείται ένα από τα ωραιότερα και μεγαλύτερα της χώρας, ίσως και της Ευρώπης, όπου η φύση θέλησε να δείξει τη μεγαλύτερη δύναμη της δημιουργίας στολισμών και σχηματισμών.
Το σπήλαιο έγινε γνωστό στις 19 Μαΐου 1975 στη Σπηλαιολογική Εταιρεία (Ε.Σ.Ε.) έπειτα από σχετικό έγγραφο της Κοινότητας Αλιστράτης.

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία στο φαράγγι του ποταμού Αγγίτη, που διασχίζει την περιοχή Αλιστράτης στη θέση «πετρωτό» εμφανιζόταν η Σφίγγα.
Ακόμη, αναφέρεται ότι ο Πλούτωνας ο θεός του Άδη, όταν έκλεψε την Περσεφόνη, θυγατέρα της θεάς Δήμητρας, την οδήγησε στο φαράγγι, όπου βρίσκεται η Πύλη του Άδη. Η περιοχή που αναφέρει η μυθολογία είναι αυτή που βρίσκεται κοντά στο τουριστικό Σπήλαιο Αλιστράτης.

Την ξενάγηση την ξεκινά για τα πρώτα 100 μέτρα το ρομπότ Περσεφόνη!
Η εφαρμογή του ρομποτικού συστήματος ξενάγησης στο σπήλαιο είναι μια παγκόσμια πρωτοτυπία!
Το ρομπότ έχει κατασκευαστεί εξ ολοκλήρου (το λογισμικό) στο Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), θα ξεναγεί σε περισσότερες από σαράντα γλώσσες τους επισκέπτες του Σπηλαίου αλλά και θα απαντά σε συγκεκριμένες ερωτήσεις των επισκεπτών.
Οι επισκέπτες έχουν την δυνατότητα μέσω εφαρμογής στο κινητό τους τηλέφωνο, να περιηγούνται και να παίρνουν πληροφορίες για τους γεωλογικούς σχηματισμούς ενώ μπορούν να ακούσουν τον μύθο της αρπαγής της Περσεφόνης και στα Αρχαία Ελληνικά.
Επιπρόσθετα, παρέχεται όχι μόνο την δυνατότητα 3D απεικόνισης των βιοσπηλαιολογικών χαρακτηριστικών του Σπηλαίου (είδη νυχτερίδων, Αlistrati beroni) αλλά και η δυνατότητα ψηφιακής απεικόνισης της μυθολογικής ενοίκου του Σπηλαίου, της Περσεφόνης.

Στην είσοδο του σπηλαίου βρίσκουμε τον προθάλαμό του, μια πολύ ωραία αίθουσα με ύψος 8 μ. Από εκεί ξεκινούν διάφορες στοές με μεγάλο ύψος και πλουσιότατο διάκοσμο από σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Υπάρχουν και όροφοι στο σπήλαιο που είναι αμέτρητοι και δεν είναι ακόμη γνωστοί.
Το ύψος της μεγαλύτερης στοάς φθάνει τα 35 μ. περίπου, ενώ σε κάποιο σημείο υπάρχει ένας πολύ χαμηλός μικρός θάλαμος διαστάσεων 2 μ. πλάτους, 3 μ. μήκους και ύψους 50-60 εκ.
Το συνολικό μήκος των γνωστών κύριων διαδρόμων, καθώς και των δευτερευόντων ανέρχεται σε 3 χλμ. περίπου.

Στο σπήλαιο υπάρχουν σπηλαιόβιοι οργανισμοί, μεταξύ άλλων και διλιχόποδα, μυριάποδα και νυχτερίδες, ενώ έπειτα από μελέτη των κλιματολογικών συνθηκών, βρέθηκε ότι επικρατεί θαυμάσιος φυσικός εξαερισμός σε όλα τα τμήματά του.
Η θερμοκρασία μέσα στο σπήλαιο κατά το μήνα Μάιο βρέθηκε ύστερα από μετρήσεις σταθερή σχεδόν στους 20οC, ενώ η υγρασία του 70 - 75%.
Η επιφάνεια του σπηλαίου που έχει γίνει γνωστή έως σήμερα είναι 25.000 m2 και σε πολλά σημεία της επιφάνειάς του υπάρχουν ιζήματα μικρού και μεγάλου πάχους.

Από το θάλαμο υποδοχής και πάλι προς τα δεξιά ξεκινά μια δεύτερη στοά ή διάδρομος σχεδόν παράλληλα μ’ αυτόν που είδαμε. Αντικρίζουμε μερικούς εντυπωσιακούς κόκκινους σταλακτίτες, που φέρουν το όνομα “ΦΛΟΓΕΣ” το ύψος τους φτάνει τα 35 μ. περίπου. Σ’ ένα σημείο οι δύο στοές ενώνονται και συνεχίζουν φαρδύτερες και ψηλότερες, ενώ από την οροφή κρέμονται τεράστιοι και μεγαλοπρεπείς σταλακτίτες μήκους 15 μ.
Υπάρχουν και όροφοι στο σπήλαιο που είναι αμέτρητοι και δεν είναι ακόμη γνωστοί.

Στις στοές του σπηλαίου συναντώνται εκκεντρίτες άλλοτε κατάλευκοι με ποικίλα σχήματα, λεπτές σωληνοειδείς μορφές σταλακτιτών που φτάνουν έως και ρα 15m ύψους, καθώς και διπλές ή ροπαλοειδείς ή πεπλατυσμένες ή διακλαδιζόμενες μορφές με την ονομασία «ελικτίτες».

Επίσης συναντώνται κόκκινοι σταλακτίτες, οι οποίοι έχουν χρωματισθεί από υλικά των επιφανειακών πετρωμάτων, καθώς και τεράστιες κιλώνες που σχηματίζουν φράγματα ή διόδους εξαιρετικής ομορφιάς.

Κείμενο – Φωτογραφία : Δημήτρης Καστανάρας // larissapress

ΣΠΗΛΑΙΟ ΑΓΓΙΤΗ – ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΤΑΜΙΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της Ανατολικής Μακεδονίας είναι το σπήλαιο του Αγγίτη ποταμού, το οποίο είναι το μεγαλύτερο ποτάμιο σπήλαιο στον κόσμο. Το σπήλαιο Αγγίτη βρίσκεται σε απόσταση περίπου 25 χλμ. Βορειοδυτικά της Δράμας, στο δήμο Προσοτσάνης, δίπλα στο χωρίο Πηγές.

Το σπήλαιο πηγών Αγγίτη είναι επίσης γνωστό και ως σπήλαιο Μααρά και αποτελεί το μοναδικό επισκέψιμο (σπήλαιο με ποτάμι) στην Ελλάδα.
H ονομασία αυτή πιθανώς ετυμολογείτε στα αραβικά ως (μικρό σπήλαιο) είτε στα εβραϊκά ως (νερό από βουνό).

Το σπήλαιο είναι επισκέψιμο σε μήκος 500 μέτρων, ενώ συνολικά εκτείνεται σε μήκος άνω των 21 χιλιομέτρων. Φυσικά οι έρευνες συνεχίζονται και έχει χαρτογραφηθεί περίπου μέχρι τα 12,5 χιλιόμετρα με 7 – 8 σιφώνια (περάσματα) .
Στα 1140 μέτρα υπάρχει η αίθουσα Ακρόπολη η οποία όπως μας είπε ο κύριος Στεργιάκος Δημήτρης (υπ. Δήμου Προσοτσάνης) είναι εξαιρετικά όμορφη και μεγάλη και γενικά όσο προχωρούν μέσα το σπήλαιο γίνεται όλο και πιο όμορφο. Δυστυχώς τα νερά ήταν πολύ φουσκωμένα, λόγω εποχής, και ο Διευθυντής του σπηλαίου Κος Παπαδόπουλος δεν μας επέτρεψε να προχωρήσουμε πιο μέσα.

Η τεράστια πρώτη αίθουσα, αίθουσα του τροχού, χρησιμοποιήθηκε τον 19ο αιώνα, για να εγκαταστήσουν έναν τροχό νερού, ο οποίος αντλούσε νερό μέσα σε έναν σωλήνα νερού. Την περίοδο αυτή χτίστηκε το πρώτο μικρού μήκους τούνελ, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στην πρώτη αίθουσα. Τα νερό ήταν πόσιμο για την πόλη και νερό άρδευσης για τα κοντινά χωράφια καπνού. Υπήρχε ένα μεγάλο κανάλι έξι χιλιομέτρων το οποίο χτίστηκε επίσης εκείνη την περίοδο.
Αργότερα το 1952 η νέα Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρία έκανε τη πρώτη εξερεύνηση, αλλά ένα σιφόνι σταμάτησε κάθε έρευνα μετά από μόλις 70μ.
Το 1978, με πολύ καλύτερο εξοπλισμό, μία ομάδα Γάλλων και Ελλήνων σπηλαιολόγων έκανε μία νέα προσπάθεια για να εξερευνήσει τη σπηλιά πίσω από το σιφόνι(πέρασμα). Εκείνοι ανακάλυψαν ένα πέρασμα 500 μέτρων το οποίο πάλι κατέληγε σε ένα σιφόνι.
Σύντομα ένα δεύτερο σύντομο τούνελ χτίστηκε για να επιτρέψει στους ανθρώπους να περάσουν το πρώτο σιφόνι.

Η Άννα Πετροχείλου, η οποία ήταν πρόεδρος της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας εκείνη την περίοδο, πρότεινε το σπήλαιο να αναπτυχθεί ως ένα σπήλαιο παρουσίασης. Ωστόσο το έτος 2000 τελικά άνοιξαν το σπήλαιο στο κοινό.
Σήμερα, μία νέα είσοδος του τούνελ επιτρέπει την άνετη πρόσβαση στο βασικό πέρασμα και εισέρχεται στο σπήλαιο το λεγόμενο θάλαμο παραλίας.

Η πορεία μέσα στο σπήλαιο είναι εντυπωσιακή, καθώς γίνεται πάνω σε ένα τεχνικό γεφυράκι «πεζόδρομο» που διασχίζει κατά μήκος το σπήλαιο με τους πανέμορφους σταλακτίτες, άλλοτε πάνω από τα ήρεμα νερά του ποταμού και άλλοτε πάνω από τα θορυβώδη όταν ακολουθούν πορεία σε επικλινή κοίτη. Εντυπωσιακή είναι και η έξοδος του ποταμού μέσα από το βουνό, από ένα μικρό τοξοειδές άνοιγμα στη βάση ενός μικρού θολωτού σπηλαίου (αίθουσα του τροχού). Η αίθουσα αυτή έχει διάμετρο 40 μέτρα και μέγιστο ύψος 15 μέτρα.

Μεγάλο επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει και η φυσική ομορφιά του περιβάλλοντος χώρου του σπηλαίου. Η πλούσια βλάστηση στις όχθες του ποταμού που αποτελείται από πλατάνια, ιτιές, λεύκες κ.α., δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες να απολαύσουν μοναδικές στιγμές ηρεμίας και ξεκούρασης.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Δ/ΤΗ του σπηλαίου Κο Παπαδόπουλο Κυριάκο για την άδεια που μας παραχώρησε για το ρεπορτάζ καθώς και τον Κο Στεργιάκο Δημήτρη για την ξενάγηση και τα τόσο ενδιαφέροντα που μας είπε.


Κείμενο – Φωτογραφία : Δημήτρης Καστανάρας // larissapress

Περιήγηση στο σπήλαιο Καταφύκι – Μια Ομορφιά Κλεισμένη Στα Έγκατα Της Γης

 

Το σπήλαιο Καταφύκι είναι ένα από τα σημαντικότερα και πλέον εντυπωσιακά αξιοθέατα του νησιού της Κύθνου,, που συνδυάζει με μοναδικό τρόπο το φυσικό και το ανθρωπογενές στοιχείο. Βρίσκεται στο κέντρο του νησιού, στο νότιο άκρο του παραδοσιακού οικισμού της Δρυοπίδας, στη θέση Φιρές.
Το Σπήλαιο , κατά την περιηγητή J. Th. Bent, οφείλει την ύπαρξη του στην έκπλυση του βουνού μέσω μιας δυνατής καταρροής νερού. Θεωρείται πιθανόν οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού να διάλεξαν τη συγκεκριμένη περιοχή λόγω της παρουσίας του Σπηλαίου εκεί, καθώς τους εξασφάλιζε έναν πολύ μεγάλο και με σταθερή θερμοκρασία (17 βαθμούς Κελσίου καθ΄όλη τη διάρκεια του έτους) αποθηκευτικό χώρο για τη φύλαξη γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, αλλά φαίνεται πως συνέβαλλε και στην υδροδότηση της Δρυοπίδας λόγω του νερού που υπήρχε εκεί .

 

Πρόκειται για έναν υπόγειο χώρο, σε υψόμετρο 190 μέτρων από το επίπεδο της θάλασσας, ο οποίος συγκροτείται από μεγάλο φυσικό σπήλαιο, αλλά και τεχνητές στοές μεταλλείου. Το μήκος του χαρτογραφημένου φυσικού σπηλαίου είναι λίγο πάνω από 600 μέτρα ενώ υπάρχει μία μεγάλη τεχνητή στοά που δημιουργήθηκε για το πέρασμα καροτσιών στη μεταφορά μεταλλευμάτων, με μήκος 2 χιλιομέτρων και που οδηγεί σε χερσαία έξοδο στην περιοχή Κύνιδος (μεταγενέστερη ονομασία της περιοχής: Πιαδάκια). Στο εσωτερικό της φυσικής σπηλιάς αναπτύσσονται δαιδαλώδεις διάδρομοι οι οποίοι καλύπτουν έκταση περίπου στα 3.500 τ.μ.

 

Οφείλει την ονομασία του πριν μερικούς αιώνες καθώς λειτούργησε ως καταφύγιο κατά τα χρόνια των πειρατών, των Φράγκων, της Τουρκοκρατίας αλλά της περιόδου του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Εκτός από Καταφύκι ονομάζεται και Σπήλαιο Γεωργίου Μαρτίνου (κοινώς: Συμπεθερούλη), του σημαντικού Κυθνιώτη γεωλόγου που αφιέρωσε τη ζωή του στην μελέτη και εξερεύνηση του σπηλαίου.

Η σπηλιά αποτελείται από σύστημα διαφόρων τούνελ που σχηματίστηκαν με τη βοήθεια του νερού για μεγάλες αποστάσεις και που δίνουν την εντύπωση λαβύρινθου για τους επιστήμονες. Τα υλικά της είναι λατομικά ορυκτά όπως μάρμαρα και σχιστολιθικές πλάκες αλλά και μεταλλεύματα με επικρατέστερο τον Αιματίτη, ένα από τα γνωστά ορυκτά του σιδήρου με ευρεία χρήση στην κοσμηματολογία αλλά και ως βασική πρώτη ύλη σε υψικαμίνους. Η έντονη παρουσία του μεταλλεύματος στο σπήλαιο συγκέντρωσε και το ενδιαφέρον των ντόπιων που ασχολήθηκαν επί σειρά ετών με την εξόρυξή του και συγκεκριμένα από το 1835. Σε νεότερα χρόνια απ' το 1910 ως το 1940 ξένες μεταλλευτικές εταιρείες το χρησιμοποιούσαν για την εξαγωγή του σιδήρου.

Ξεκινώντας την περιήγηση από την κεντρική είσοδο της σπηλιάς συναντάμε σε λίγα μέτρα την «Μικρή Πιάτσα» (μικρή πλατεία) ενώ αμέσως μετά ακολουθεί μία μεγαλύτερη αίθουσα με όνομα «Μεγάλη Πιάτσα» (μεγάλη πλατεία). Στα δεξιά από αυτές τις αίθουσες εμφανίζονται μερικά στενά φυσικά τούνελ, πλάτους ενός μέτρου περίπου, με επιβλητικά πανύψηλα κατακόρυφα τοιχώματα που εντυπωσιάζουν. Οι φυσικές αυτές σήραγγες που σύνθεσε η φύση οδηγούν στην «Αίθουσα σταλακτιτών», ίσως το ομορφότερο κομμάτι του επισκέψιμου σπηλαίου. Εδώ θα αντικρύσετε μία σειρά από σταλαγμίτες που δημιουργήθηκαν πάνω στα μάρμαρα που υπέστησαν κατολισθήσεις πριν από αρκετά χιλιάδες χρόνια και που μαρτυρούν την ηλικία του σπηλαίου.

Οι παλαιότεροι μας έχουν κληροδοτήσει διάφορα ονόματα για τους εν λόγω σταλαγμίτες, ονόματα ιδιαίτερα αντιπροσωπευτικά της μορφής που φέρουν. Έτσι θα διακρίνουμε το γιγάντιο «Πύργο της Βαβέλ», το «Μέδουσα ή Χταπόδι ή Πολυέλαιος», το «Έμβρυο», αλλά και το «Αρκουδάκι». Ακολουθώντας τη νότια κατεύθυνση του κεντρικού διαδρόμου και επιστρέφωντας προς την έξοδο θα συναντήσουμε στα δεξιά μας ένα καλά "κρυμμένο λαβύρινθο" με δαιδαλώδεις στοές. Συνεχίζοντας την κύρια διαδρομή, και πάλι προς τα δεξιά εμφανίζεται ένα "μυστικό" βαθύ βάραθρο ιδιαίτερα επικίνδυνο. Ακολουθώντας το δρόμο της επιστροφής και σε 20 περίπου μέτρα ανηφορίζουμε προς την επιβλητική αίθουσα «Γουρνάκι». Μία φυσική γούρνα με νερό που στάζει εδώ και χιλιάδες χρόνια δημιουργώντας ένα μοναδικό θέαμα. Το «Γουρνάκι» ξεπροβάλλει ανάμεσα σε διαβρωμένα πετρώματα απίστευτου κάλλους, σταλαγμίτες και σταλακτίτες προκαλώντας δέος και μαγεύωντας ταυτόχρονα το χώρο των αισθήσεων του κάθε επισκέπτη.

 

Τα τελευταία χρόνια επιτελείται μία σημαντική προσπάθεια από τοπικούς φορείς για την τουριστική ανάπτυξη του σπηλαίου. Παρ' όλα αυτά ένα πολύ μικρό τμήμα είναι προσβάσιμο, ικανό όμως να γοητεύσει και να συναρπάσει τον κάθε επισκέπτη.

Ο επισκέπτης μπορεί να φτάσει ως εκεί εύκολα, μέσα από τα γραφικά σοκάκια της Δρυοπίδας.





Επιμέλεια – φωτογραφίες : Δημήτρης Καστανάρας
Πληροφορίες : Δήμος Κύθνου